Af en toe laten sommige mensen heel voorzichtig wel eens hints vallen over dat het toch wel leuker zou zijn als ik eens wat vaker updates geef op de website. Ik heb een tijdje gedaan alsof ik ze niet begreep, maar ik kom er niet meer onderuit; bericht begrepen! Ik kan niet beloven dat het altijd gaat lukken, maar ik zal mijn best doen wat regelmatiger een berichtje te plaatsen. Ik zal eens kijken naar een methode om offline aan boord aan mijn Joomla!-site te kunnen werken, zodat ik nog maar een paar minuten hoef te “lurken” op een wifinetwerk in de straten van Alvor of waar dan ook om een bericht online te krijgen.  Noordelijker in Portugal vond ik het geen probleem om € 0,60 uit te geven voor een koffie. Maar de € 2,- voor koffie, € 2,50 voor aanmaakcappuccino en € 3,- voor een biertje die hier in de Algarve gangbaar zijn in de cafés die wifi hebben beginnen me een beetje te gortig te worden.


Eigenlijk is mijn timing om twee berichten in één week te schrijven wel een beetje onhandig. Dat had ik beter kunnen plannen. Precies deze week schrijven anderen namelijk al voor mij! De nautische portal Nauticlink stuurt iedere maand een nieuwsbrief rond. Aangezien ik op die “flessenpost” geabonneerd ben kwam deze van de week in mijn inbox terecht. Het was nogal een rare gewaarwording om mijn eigen naam in regel 1 van die nieuwsbrief tegen te komen. De titel “Shelley’s Stille Zuidzee Droom” en een foutieve leeftijd (27 is al dicht genoeg bij die 30!)  maakten de verbazing nog wat groter. Na verder lezen moet ik zeggen dat “Schipper Bert” een erg leuk stuk heeft geschreven over “het dametje” en haar boot.
Een paar dagen later komt de nieuwe Zilt uit, een online maandblad voor zeilers, waarin mijn reis uitgebreid uit de doeken wordt gedaan. Zie www.ziltmagazine.nl, vanaf pagina 7.

Michiel (Zilt) en Bert (Nauticlink) zijn het roerig met elkaar eens dat mijn reis niet zo vlekkeloos verloopt. Tja, helaas was die conclusie zelf ook al tot me doorgedrongen... Maar daar wordt hard aan gewerkt! Zoals ik in mijn vorige bericht al kort samenvatte ben ik aan het werk om mijn mast en verstaging weer spik en span te krijgen.

De kromgetrokken mast blijkt gelukkig niet een heel groot drama te zijn. Ik heb tijdens het zware weer dat me terugduwde naar Sines te veel voorzeil op gehad. In combinatie met een zeer zware zeegang, slechte masttrim en oude verstaging was dit too much voor de mast. Na losdraaien van alle stagen en opnieuw trimmen is de kromming er gelukkig uitgegaan. Ik moet uiteraard veel eerder reven, en héél hard in de leer wat betreft masttrim, maar je kunt je voorstellen dat ik hier enorm blij mee was. Totdat ik tijdens een tripje in de mast om deze op haarscheurtjes te controleren weer een nieuwe schade ontdekte waar ik in mijn vorige bericht al over schreef: Een deuk(je) in de mast en een kromgetrokken zalingpot. Met name die deuk is slecht nieuws...

Aangekomen in de Algarve ga ik op zoek naar een tuiger, en vind er vrijwel direct één. Ik vertrouw mijn verstaging niet meer, en het is ook eigenlijk hoog tijd om zowel de kabels als de spanners te vervangen. Au voor de portemonnee, maar als ze er eenmaal opzitten wel een heerlijk veilig gevoel.

(Voor de niet-zeilers: vanaf nu gaat het redelijk technisch worden. Maar ik ga er zo diep op in zodat er in de toekomst misschien anderen met een beschadiging aan de mast er wat aan hebben)

Een Britse, in Portugal woonachtige tuiger komt langs aan boord in Alvor, en klimt zo op eigen kracht (wel in harnas en door mij gezekerd) langs de stagen de mast in. Tijdens het opnemen van de maten voor de nieuwe verstaging komt ook hij de schade bij de zaling tegen. Hij schudt zijn hoofd, kijkt me vol medelijden aan en zegt me dat hij direct wat foto’s door zal sturen aan zijn leverancier Seldén Masts met de vraag om advies over in welke mate de deuk de mast verzwakt en of het noodzakelijk is de mast te vernieuwen (te wát zeg je??!!!). Ook de ietwat naar voren wijzende zalingen baren hem grote zorgen, en hij beweert dat de vernieuwde configuratie die het mogelijk maakt om de mast te strijken (naar beneden te laten kantelen zonder hulp van een kraan) volledig verkeerd opgezet is waardoor de krachten verkeerd op de mast uitkomen, wat de deuk moet hebben veroorzaakt.

Terwijl de tuiger wacht op reactie van Seldén ga ik verder met de research die ik voor zijn komst al begonnen was. Aangezien de werkzaamheden van mijn tuiger niet alleen het maken van nieuwe stagen is, maar hij ook leverancier is van nieuwe Seldén masten en het advies moet gaan komen van Seldén zelf kan ik dat advies natuurlijk nu al raden... Ik tuur tijdenlang naar mijn mast, puttingen, strijkwant en zalingen. Ik praat veel met Simon en diverse andere zeilers, lees een artikel over een soortgelijk probleem in een Frans zeilblad en speur urenlang op het internet naar informatie. Daarnaast heb ik met behulp van een fotoreportage per email contact met een aantal kenners in Nederland. Met name de adviezen van Jan, tuiger voor Neutmast te Middelharnis, zijn me ontzettend veel waard. Langzaamaan begint de puzzel van de oorzaak van de schade en de juiste oplossing op zijn plek te vallen:

Het strijkwant (de configuratie waarmee de mast gestreken kan worden) is ondanks wat de tuiger beweert prima. De ogen in het strijkwant waar de zijstagen aan vast zitten, zitten exact op dezelfde hoogte als het kantelpunt van de mast, en ook met de rest van de configuratie is niets mis. De vorige eigenaar heeft goed werk gedaan, wat de tuiger ook zegt.

De zalingen echter wijzen inderdaad naar voren in hun zalingpot, wat nooit het geval mag zijn. Oplossing: De stuurboord zalingpot voor die aan bakboord vervangen en vice versa. Zo simpel is het... ze zullen ooit per ongeluk door elkaar gehaald zijn en verkeerd om op de mast zijn gepopt... Stom dat ik dat in Nederland niet al ontdekt heb. Ik heb er enorme spijt van dat ik toen ik een week bij Simon bij Neutmast lag in augustus mijn mast niet heb door hen heb laten nakijken, en direct ook maar mijn stagen en spanners heb laten vervangen. Als ik het opnieuw mocht doen zou ik dat direct hebben gedaan. Aan de andere kant ben ik blij dat ik het niet meer opnieuw kán doen; ik moet er niet aan denken om het stuk naar Zuid-Portugal weer opnieuw te moeten doen... Laat mij maar lekker stoeien met mijn mast in een mooie ankerbaai met meestal een zonnetje boven mijn hoofd.

Maar dan de grote vraag: hoe kan een zalingpot kromgetrokken zijn en een deuk in de mast hebben gedrukt? Dat heb ik me wekenlang afgevraagd. Zal ik tijdens het zware weer toen ik met mijn rug tegen de stuurboordkastjes werd gesmeten met de zaling op een golf zijn geklapt? Dat verklaart nog niet dat er een kras in het aluminium van de zaling en een hap uit mijn radarreflector bovenin de mast zitten. Toeval, of...? Opeens begint het me te dagen wat er gebeurd moet zijn. Vaak als we maar kort in een plaats verblijven en het rustig weer is meer ik mijn boot af tegen een voor anker liggende Colombe. Op die manier hoeft er geen bijboot opgeblazen te worden om elkaar op te zoeken. Soms blijven we tegen alle verwachtingen in langer in een plaats, maar ben ik laks en laat mijn boot zo liggen zolang het weer rustig blijft. In het begin van de reis was ik zeer alert, en zorgde altijd dat zijstagen en zalingen van beide boten niet bij elkaar in de buurt konden komen. Maar hoe vaker het altijd goed gaat, hoe lakser je wordt... In Peniche zijn veel grote vissersschepen die vlak langs de boten trokken tussen ligplaats en havenuitgang. Het zou zomaar kunnen dat er een enorme joekel veels te dicht langs de boten is gevaren, een hoge hekgolf heeft getrokken en zo de top van mijn mast tegen de zijstag van Simon aan heeft gesmeten (schade radarreflector), om vervolgens met mijn zaling achter de zijstag van Simon te blijven haken waardoor die de zalingpot de mast in heeft geduwd. De oversized mast en verstaging van Simons boot heeft weinig te lijden van mijn in verhouding armetierige kabeltjes. Vandaar dat alleen mijn boot er schade aan over heeft gehouden. Dus de pleiters voor het zeilen met een grote boot: In dit geval hebben jullie absoluut gelijk!

Het vermoeden van een oorzaak brengt nog geen oplossing voor het probleem, maar mijn research gaat door. Ondertussen gaat ook het normale leven verder, en is er zelfs sprake van een sociaal leven! Doordat Simon en ik al de hele tijd achter de meute aanvaren, of zoals Nauticlink zo mooi zegt wij de hekken sluiten in de file naar het zuiden, komen we zelden andere zeilers tegen. In Sines hebben we een keer een avondje gegeten en (stevig door)gedronken aan boord van een 50ft houten Wharram catamaran met een Franse bemanning, maar sindsdien zijn Simon en ik echt op elkaar aangewezen voor gezelschap. Het feit dat we bijna altijd samen zijn maakt het wat lastiger om contact te krijgen met de locals, wat hoogstwaarschijnlijk wel regelmatig zou gebeuren als ik alleen zou zijn geweest en er meer mijn best voor zou hebben gedaan. Maar hier in Alvor en in Portimao wemelt het opeens van de zeilers, en kunnen Simon en ik eens tegen wat andere mensen aanpraten dan tegen elkaar of de verkopers in de bouwmarkt en de bakker.

De 27-jarige Britse Chris heeft een paar maanden geleden een Contessa 32 gekocht in Lissabon, en maakt die nu oceaanklaar in Alvor, de woonplaats van zijn ouders. Hij nodigt mij, Simon en een Frans stel uit voor een homemade dinner in het huis van zijn ouders. Voor het eerst sinds een half jaar in een écht huis. Gezellig! Vooral als het Franse stel al net zo maf en leuk blijkt als Chris. Zij zouden een rondje Atlantic doen, maar na twee jaar zeilen eenmaal teruggekomen in Frankrijk hebben ze na een paar weken “vakantie” maar direct weer de trossen losgegooid en zijn weer uitgevaren; ze realiseerden zich dat ze absoluut nog niet klaar zijn met de oceaan. Ik gok dat zij over tien jaar nog steeds op zee te vinden zijn, en aangezien het woord “children” verdacht vaak viel aan tafel zou het me niet verbazen als tegen die tijd hun boot krioelt van de kinderen.

Dinner at Chris'

Ik gooi regelmatig mijn mast en het advies om deze te vernieuwen als discussiepunt op de eettafel. Na een tijd discussiëren zijn we er allemaal over eens dat een mast uiteindelijk, zoals de Fransman het mooi uitdrukte, “just an aluminium tube” is. Het is een uiterst essentieel onderdeel van de boot, maar het is nou ook weer geen rocket science om die te repareren.

Na het etentje vind ik op internet het een en ander aan informatie over mastbeschadigingen, en ik begin me steeds beter te voelen bij een mastreparatie door middel van een verstevigende “mantel” over de deuk. Meerdere keren kom ik tegen dat het standaard procedure is om een beschadigde mast te vernieuwen, maar dat dat vooral zo is “omdat dat altijd al zo gaat”, niet omdat repareren onmogelijk is.

Als de de tuiger uiteindelijk terugkomt met het advies vooral de mast te laten vervangen heb ik mijn beslissing al gemaakt. Ik laat hem nog wel de nieuwe stagen en spanners regelen, maar die Seldén mast mag hij houden. Dan heb ik veel liever mijn eigen, ouderwetse mast, uit de tijd dat ze nog dikke, oversized masten bouwden om aan de veilige kant te zitten...

In Portimao vind ik een bedrijf dat goed is in het bewerken van metaal, en spreek met ze af hoe ik mijn mast gerepareerd wil hebben. Zij zullen twee aluminium platen maken in de ronding van mijn mast, aan weerszijden van de mast ter hoogte van de zalingen. Om een perfect passende ronding te krijgen spreken we af dat ik mijn mast bij ze af kom leveren. Sommige zeilers roepen direct dat ik mijn boot uit het water moet halen, de kraan de mast moet laten afleveren bij het klusbedrijf en op de werf naast het bedrijf moet gaan wachten tot ze klaar zijn. Vraag me niet waarom ze dit vinden, soms krijg ik echt absurde adviezen... Aangezien ik niet wil eindigen als een heleboel andere “vertrekkers” die al vijf jaar op de werf wonen en roepen dat ze “morgen” hun reis vervolgen, sla ik dus ook dit advies in de wind, en verdiep me in de mogelijkheid om mijn mast te strijken terwijl ik gewoon voor anker lig in Alvor.

Buiskap, zeilen, giek, windvaan, zonnepaneel, radar en zo nog het een en ander moet ik er voor afbreken, maar dan kan mijn mast naar beneden. Dat doe ik dus met slechts de hulp van een hele lange lijn, blokken (katrollen) waarmee ik een takel maak, wat lijntjes en met mijn spiboom. Ik kan je zeggen dat het heel erg “cool” voelt om zelf je mast te strijken terwijl je gewoon achter je anker in een mooie baai ligt. De eerste keer krijg ik nog hulp van Simon en een rondhuppelende en fotoschietende Chris, maar de tweede keer blijkt dat het ook heel goed te doen is in je eentje. 8-)

Mast strijken - spanners los
Spanners los

Schaar staat klaar om de mast op te vangen  Daar gaat ie!

Van twee palen en een stuk touw sjor ik een schaar in elkaar op het achterdek die de mast zal "opvangen".
Een val vanaf de top van de mast loopt naar het uiteinde van mijn spiboom, die op zijn eigen oog zit voorop de mast. Van het uiteindelij van de spiboom naar mijn boegbeslag loopt een talie, een lijn die via blokken een aantal keer heen en weer gaat van dek naar spiboom. Het uiteinde van de (heel lange) lijn leidt ik via mijn genoageleideoog naar de schootlier in de kuip.

De mast is neer, de spiboom op

De mast is neer, de spiboom op...

... en kan het werken beginnen

... en kan het werken beginnen

Later zet ik de mast bij de mastvoet vast met een spanband, maak de mast bij de mastvoet los en schuif hem stukje voor stukje naar voren, zodat de mast over de hele lengte van de boot ligt. Ik verwijder alle verstaging, en motor vervolgens met een stevig vastgesnoerde mast over zee naar het klusbedrijf in Portimao, waar ik de mast met hulp van een paar sterke mannen en een heftruck naar de werkplaats vervoer. Als ik de volgende dag kom kijken bij de werkzaamheden zoek ik me een ongeluk naar de deuk, maar blijkt die met dank aan Joao en zijn klopkunsten spoorloos verdwenen. Twee mooie, rondgebogen plaatjes worden gefabriceerd en op de mast gekit en gepopt, en na nog wat rechtbuigen en richten van de zalingpotten en het aftikken van een paar honderd euri’s :-( is de mast weer ready to go :-)

Ik en mast moteren weer terug naar Alvor, waar ik aan het wachten ben tot de tuiger de nieuwe stagen komt afleveren. Die ga ik er zelf opzetten, om vervolgens de mast rechtop te zetten en alles wat ik heb moeten afbreken weer op te bouwen.

De afgelopen jaren heb ik veel geleerd over boten. Één les echter steekt er met kop en schouders bovenuit: vrijwel iedereen die wat met zeilen van doen heeft, heeft een andere mening over bootzaken. Je moet vooral zo veel mogelijk meningen en adviezen aanhoren, maar altijd je eigen research doen en je gezonde verstand gebruiken, zodat je lekker je eigen conclusies kunt trekken en doen waar je je goed bij voelt. De boot van vertrokken vrienden Deep en Mallika bijvoorbeeld is vlak voor vertrek helemaal nagekeken door een expert, die hen vervolgens volledig voor gek verklaarde dat ze wilden vertrekken zonder aardlekschakelaar. Deep mailde me onlangs dat hij welgeteld twee dagen aan de walstroom heeft gelegen sinds zijn vertrek... Hij is maar opgehouden met luisteren naar "experts" en doet gewoon wat hij al dan niet noodzakelijk vindt.