Ik laat me zakken op mijn favoriete plekje, in de kajuitopening onder de buiskap, en staar vol ongeloof voor me uit. Het is écht gebeurd. De paddle is echt weg en de windvaan dus onomkeerbaar stuk. In deze duisternis heeft het totaal geen zin om om te keren. Voordat ik de uitgeboomde zeilen weg heb en de boot op de motor omgekeerd heb valt die paddle echt niet meer te vinden. En nu? Hoe ga ik in mijn eentje mijn boot 1350 mijl de oceaan over sturen?


Gek genoeg ben ik na een paar hartkloppingen overleefd te hebben rustig. Berustend is het juiste woord, bedenk ik mij terwijl mijn benen door de kajuit van links (de kombuis) naar rechts (de kaartentafel) zwieren op het rollen van de boot, die nog steeds zijn eigen versie van “bijliggen” aan het doen is op het grootzeil en de bakstaande, uitgeboomde genua. Het is nu eenmaal  gebeurd, en ik zal er mee moeten dealen. Oneindig op de oceaan rond blijven dobberen is ook niet alles, ik moet dóór. Met de reis van Nederland naar hier al achter de rug zal ik ondertussen toch wel eens klaargestoomd moeten zijn om een gebeurtenis als dit op te lossen. Best een frappante gedachtegang, als je je bedenkt dat ik de hele reis al als een gespannen idioot bang heb zitten zijn voor iets als dit.

Mogelijke oplossingen schieten door mijn hoofd.

Valt de windvaan te repareren? Het antwoord weet ik eigenlijk gelijk al; nee. De RVS verbindingspijp tussen vaanblad en paddle is afgebroken en heeft teveel onmisbaar materiaal om het trimtab aan te sturen meegenomen de oceaan in. Met wat ik aan boord heb kan misschien zelfs McGuiver niets beginnen.

Kan ik dan de boot door de helmstok vast te zetten met een touwtje en het heel exact trimmen van de zeilen zelfsturend krijgen? Lang geleden deden ze niet anders. Die optie gaat op het “uit te proberen” lijstje, maar eigenlijk weet ik al dat dat niet zo’n heel geslaagd plan is. Ik heb er eerder al onsuccesvol een beetje mee geoefend. De oceaan is hier een zooitje doordat de oceaandeining en de windgolven niet uit dezelfde hoek vandaan komen – een vervelende kruiszee tot gevolg. De boot wordt door beide type golven opgepakt en lukraak een kant op gesmeten, waardoor het praktisch onmogelijk wordt om terug op koers te komen zonder een mechanisme (of mens) dat het roer doet tegensturen.
Ik weet dat voor het zelfsturend krijgen van de boot nog wat extra trucjes zijn, die grofweg te maken hebben met het verbinden van de schoten van de zeilen naar de helmstok middels stukken elastiek. Ik heb er een documentje over gekopiëerd en meegenomen, speciaal voor een situatie als dit. Ik heb het echter nog nooit echt goed bekeken. Als ik dat wel zou hebben gedaan zou ik er op tijd zijn achtergekomen dat het document alleen maar een overzicht bevatte van te gebruiken materialen, en dat er over de werking van het systeem niet wordt gerept... Nou ja, alsnog ook maar op het niet al te hoopvolle “uit te proberen” lijstje, wellicht kan ik zelf verzinnen hoe zo’n systeem zou moeten werken en lukt het me op die manier om af en toe mijn handen tien minuutjes vrij te hebben.

De volgende optie; Een electrische stuurautomaat? Met weinig hoop controleer ik mijn twee electrische stuurautomaten. Lang geleden al hebben die het begeven. Ik heb onderweg nog gezocht naar iemand die de volledig ongehoorzaam en doorgedraaid geworden Autohelm 2000 kon repareren, maar tevergeefs. Ik doe zelf nog een hernieuwde poging, maar defecten opsporen in een printplaat is gewoonweg niet mijn specialisme; hij blijft als een idioot zijn drijfstang in en uitduwen.
Er is echter nog een allerlaatste, kleine hoop: de stokoude stuurautomaat type Autohelm 800, bedoeld voor kleine boten en rustig vaarwater. Ik heb hem vlak voor vertrek lastminute voor een paar tientjes aangeschaft om ooit aan te sluiten op de windvaanstuurinrichting en zo energiezuinig bij licht weer te kunnen sturen. Zonder te testen of hij het na jaren ongebruikt op de plank te hebben gelegen uberhaupt wel deed. Ik soldeer een nieuwe stekkerkop op de Autohelm en prik hem in op z’n voeding. Op hoop van zegen!! Ik leg de boot op koers, koppel de Autohelm aan de helmstok, zie de boot wat van koers raken, en kijk vol verbazing naar hoe de drijfstang van de stuurautomaat pruttelend en met gierende toeren naar buiten begint te duwen, zodat de helmstok de boot terugstuurt naar z’n koers. Mijn mond valt er van open. Hij doet het!

Autohelm 800 stuurt dapper door de golven

Uit mijn dagboek:

24 april
...Gelukkig heb ik de stuurautomaat van OCC Yachting die ik op het laatste moment nog meegenomen heb aan de praat gekregen, en die houdt momenteel de boot prima op koers. Maar de zee is nu rustiger dan de afgelopen dagen. Of dit ook op lange termijn gaat werken is nog maar te bezien. Ik ben in ieder geval dankbaar voor het huidige perfecte zeilweer; tegen de 20 knopen ONO, met slechts af en toe een kleine squall. Het lastige aan een electrische stuurautomaat is dat hij gewoon rechtdoor blijft sturen als de wind draait. Wat erg vervelend is in al die draaiende winden van de squalls. Ik hoop maar dat hij er tegen kan als de genua of grootzeil bak draait / gijpt. Moet er niet aan denken dat dit apparaat doorbrandt...
Hoe dan ook; ik zag mezelf al dag in dag uit sturen en ’s nachts bijliggen om wat te slapen. Dan is dit toch een stuk beter! Iedere mijl die het apparaat stuurt is dikke winst.

20:30 uur
Ik ben sinds gisteren Solo van Tania Aebi (een achttienjarig meisje dat solo de wereld rondzeilt) voor de 3e keer aan het lezen. Weggedoken tussen de kussens in mijn “nestje”, de bakboord langsbank waar ik als ik niet wat aan de lijnen trek of eten kook al mijn tijd doorbreng, dag en nacht. Iedere keer dat ik het boek lees ervaar ik het zo anders! Toen ik het boek voor het eerst las vond ik het vooral spannend en romantisch. Ik was toen net terug uit de Pacific na mijn meezeilavontuur met Jostein en had dezelfde leeftijd als Tania. Ik zag het ook als bewijs; zie je wel, het kan wél! Toen ik het voor de tweede keer las, tijdens de voorbereidingen, was het vooral heel spannend; “oh mijn hemel, ga ik dat ook allemaal meemaken??” Soms gevolgd door de gedachte “Wauw”, maar zeker zo vaak door “Help!”. En nu, nu dat ik zelf ook onderweg ben en het boek voor de derde keer lees is het vooral mooi vergelijkingsmateriaal en herkenning, en schiet af en toe “Yup, I know what you mean girl!” door mijn hoofd.

Solo lezen achter het slingerzeil

Ik kan er maar niet over uit dat bij mij alles maar stukgaat, en aan Tania’s boot, de Varuna, tot nu toe relatief zo weinig stuk lijkt te gaan. Ok, de motor van haar boot is één groot drama, maar als ik lees hoe zij met haar tuig omgaat vind ik het bizar dat haar mast NIET is kromgetrokken, dat verstaging ok blijft en de windvaan alles kan hebben. Grote golven van achter hebben zich over haar windvaan gestort, maar hij blijft gewoon heel! En waar ik continu uit voorzorg aan het reven ben (tot vooral Simons frustratie), vaart zij met vol tuig uitgeboomd een enorme squall in. Zowel de giek als de spiboom en genua sleepten om en om door het water, omdat er een enorme windhoos in die bui zat. Volgens mij, met mijn geluk, zou mijn boot in dat geval ontmast worden ofzo. Vandaar dat ik altijd zo ontzettend happig ben op bijtijds reven. Zijn Contessa’s 26, de boot waar zij mee voer, dan zo ontzettend sterk? Hoe dan ook lijkt de Contessa sneller te zijn. 3000 mijl op de Pacific in 24 dagen! Of zal mijn traagheid aan mijn gebrek aan schipperskunsten en overvloed aan reefkunsten liggen?

In Tania’s boek lees ik ook mooie verhalen over buiten slapen op de kuipbank. Ha! Moest ik eens proberen. Een nachtelijke zoute douche en een harde smak op de kuipvloer zou ik van zo’n poging krijgen. Die rottige kruiszeeën... Het is wel fijn om te weten dat die er elders dus niet altijd staan. 


Een rol naar bakboord

Onderstaande foto is een paar seconde later genomen dan bovenstaande. Een hoop gerol en goed vasthouden dus!

Goed vasthouden!

Ik ben in ieder geval nog steeds heel dankbaar voor het huidige rustige weer. Nog steeds vijf knopen snelheid, de stuurautomaat kan het gewoon nog aan. Kon het de komende elf dagen maar dit weer blijven, dan zou ik er zijn!


25 april 06:00 uur

Een relatief rustige nacht. Wel wat buitjes met extra wind er in dus halverwege de nacht heb ik de genua nog maar wat ingenomen en het derde rif in het grootzeil gezet. Alles om de stuurautomaat te sparen... Vier tot 4,5 knoop snelheid bleef er over. Dat is niet zo heel erg hard, maar geeft wel heel veel rust in mijn hoofd. En met die snelheid kan ik alsnog 100 mijl per etmaal afleggen. Net het derde rif er weer uitgehaald, alhoewel er nog wel een vieze bui achter me hangt (ze komen allemaal van achter overtrekken). Misschien moet ik zo dus weer terug naar de mast om het rif er weer in te zetten. Tegenwoordig lukt het me om het grootzeil te reven terwijl ik uitgeboomd ben en gewoon voor de wind blijf varen! Dat scheelt ongelooflijk veel werk en zeker een half uur tijd. In plaats van alles af te moeten breken en naar de wind toe te draaien trek ik nu de giek wat naar binnen en hijs voor een rif minder het zeil met de lier omoog of trek het hard op de hand naar beneden voor een extra rif. Het zal niet bepaald goed zijn voor de plastic leuvers waarmee het grootzeil aan de mast vastzit, maar vooralsnog heb ik nog maar één afgebroken leuver hoeven te vervangen.

Ik kwam er trouwens gisteren achter dat ik naast een lierhendel ook mijn pikhaak ben verloren. Die Atlantische Oceaan neemt een hoop! Voor straf krijgt hij daarom regelmatig lege blikjes, groente- en fruitschillen en glazen potten naar z’n oppervlak gesmeten vanuit de kombuis. Geen plastic uiteraard, dat gaat netjes afgewassen (tegen het stinken) de vuilniszak in.

Dat het maar weer een mooie, stralende zeildag mag worden vandaag. Met veel zon op het zonnepaneel. Ik heb stroom nodig! Zonder stroom valt er weinig electrisch te sturen... Vanacht heb ik de motor een uurtje aangehad zodat de dynamo de accu wat kon opladen. Ik hoop dat dat i.c.m. wat zon genoeg is. De laptop laden laat ik voorlopig maar zitten. Dus geen verhaaltjes voor de website of het tikken van mailtjes meer. En ook geen films meer kijken. Snik.

De batterijenlader is trouwens overleden. Heb hem “opgeblazen”; na het hannessen met het aansluiten van de Autohelm op het 12V circuit heb ik in mijn euforie van het aan de praat krijgen van de stuurautomaat de plus en de min van het stopcontact verkeerdom terug aangesloten. Toevallig was het de batterijenlader die de klap mocht opvangen. Ook nog eens zuinig doen met de zaklamp dus.  

26 april 05:30 uur
Het is echt minder relaxed varen dan met een windvaan. Dag in dag uit komen nu squalls over met hun windstoten uit andere richtingen dan de heersende wind. Het is jammer dat de electrische stuurautomaat dat niet kan “aanvoelen”. De windvaan zou gewoon een andere koers zijn gaan varen als de wind draait, terwijl een stuurautomaat op “immer gerade aus” staat. Hierdoor kan het heel makkelijk gebeuren dat de wind zomaar ineens in de voorkant (of achterkant, net hoe je het bekijkt, i.i.g. de verkeerde kant!) van de zeilen kan blazen – waardoor de stuurautomaat niet meer kan sturen. Ik ben nu dus superalert op squalls. De relaxte nachten waarin ik relatief onbezorgd kon slapen en me af en toe ook verslapen zijn over. Iedere 20 minuten ga ik naar buiten om door het donker om mij heen te turen op zoek naar nog donkerdere plekken in de lucht, zodat ik het sturen bijtijds van de stuurautomaat over kan nemen om hem te sparen. De buien zijn ook heel goed te zien op de radar, maar helaas heb ik geen stroom om die steeds aan te hebben...

Nog 1069 mijl te gaan. Wanneer ik op nog 933 mijl te gaan zal zitten, heb ik 2/3 van de reis achter de rug. Ik ben echt geobsedeerd door afstanden en percentages. Ik denk soms: Ooooh... nog 1069! Dat is bijna voorbij de 1000, wat weer zo goed als 2/3 van de reis is. En in mijn hoofd zitten we dan al op 2/3, maar moet er eerst nog 136 mijl en dus meer dan een etmaal gezeild worden.

Ik ga nog maar wat slaapjes doen. Omdat ik net steeds slechter wakker kon worden heb ik koffie gedronken en in Solo gelezen. Jeetje, Tania heeft het toch wel érg zwaar gehad, inclusief een hele rits aan mankementen aan de boot. En zelfs haar windvaan blijkt een keer gebroken te zijn geweest. Net als haar voorstag, na een aanvaring met een vrachtschip. Dat zet mij weer even met beide voeten op de bootvloer wat betreft mijn gepiep over mijn ongeluk en zielige bootje.

26 april – einde middag
Al dagenlang kijk ik uit naar het moment dat de GPS op nog 1000 mijl te gaan springt. Een beetje een magisch getal, alhoewel het dan nog steeds superver gaan is... Maar vandaag is het zover! Iedere tien minuten kijk ik op van Solo en spiek op de GPS om te kijken waar de teller staat. Precies op het moment dat de GPS  op 1000 mijl te gaan staat komt er een windstoot uit de verkeerde hoek, gijpt het grootzeil waardoor deze bak in de bulletalie blijft hangen (een van de opzij wijzende giek naar voren gespannen lijn die voorkomt dat de giek in zo’n geval met een veels te harde vaart van de ene naar de andere kant van de boot toe zwiept), waarna de stuurautomaat probeert tegen te sturen. Tevergeefs. De drijfstang komt niet meer naar buiten zetten. Hij zit helemaal ingetrokken in z’n unit, en laat zich ondanks hysterische pogingen van het motortje van het apparaat niet meer zien. Als ik de unit open schroef blijkt dat een mini-tandwieltje dolgedraaid is op het mini-asje dat permanent vastzit in het onmogelijk open te maken motortje. Zie dat maar eens te fixen... Aaarghh!!

Wordt dat dus alsnog op de hand sturen??